بازتوانی پس از آسیب نخاعی شامل چه مراحلی است؟
برادرم در تصادف آسیب نخاعی دیده و پاهایش را حرکت نمیدهد. چه امیدی به توانبخشی هست؟
برادرم در تصادف آسیب نخاعی دیده و پاهایش را حرکت نمیدهد. چه امیدی به توانبخشی هست؟
بازتوانی پس از آسیب نخاعی فرآیندی طولانی و چندجانبه است و میزان بازگشت عملکرد به سطح و کامل یا ناقص بودن آسیب بستگی دارد. در آسیبهای ناقص، احتمال بهبود حرکتی بیشتر است. بیشترین بهبود معمولاً در ماههای اول تا حدود یک سال رخ میدهد، اما توانبخشی برای افزایش استقلال در هر صورت ارزشمند است.
محورهای بازتوانی:
- فیزیوتراپی: حفظ دامنه حرکتی مفاصل، تقویت عضلات سالم (بهویژه بازوها و شانهها)، تعادل در نشستن، آموزش جابهجایی (مثلاً از تخت به ویلچر) و در صورت امکان تمرین ایستادن و راه رفتن با وسایل کمکی.
- کاردرمانی: کارهای روزمره، استفاده از وسایل کمکی و تطبیق خانه.
- مدیریت مثانه و روده: آموزش روشهای تخلیه منظم (مانند سوندگذاری متناوب) برای پیشگیری از عفونت و آسیب کلیه.
- پیشگیری از عوارض: زخم فشاری (بهدلیل کاهش حس)، لخته خون، عفونت ریه و ادراری، اسپاستیسیتی و پوکی استخوان.
- «دیسرفلکسی خودکار» در آسیبهای بالای مهره ششم پشتی: افزایش ناگهانی و خطرناک فشار خون با سردرد شدید، که معمولاً بهدلیل پر بودن مثانه یا روده یا زخم ایجاد میشود؛ خانواده باید آن را بشناسد و فوراً علت را رفع کند.
- حمایت روانی و بازگشت به زندگی اجتماعی و شغلی.
توانبخشی در مراکز تخصصی آسیب نخاعی و ادامه آن در منزل، بهترین نتایج را دارد.